Paragraaf Duurzaamheid

Inleiding
In het Klimaatakkoord van Parijs (2015) heeft Nederland in Europees verband afgesproken om de CO₂ uitstoot in 2030 met tenminste 49% te verminderen en in 2050 klimaatneutraal te zijn. Deze doelstelling is op nationaal niveau vastgelegd in de Klimaatwet en in 2019 in het Klimaatakkoord. In het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie zijn bovendien concrete afspraken gemaakt over klimaatadaptatie en zijn hiertoe ook werkregio's benoemd. Gemeenten hebben een rol en taak toebedeeld gekregen om regie te voeren op de energietransitie (samen met de regio en met doelgroepen in de samenleving) en om inzicht te verkrijgen in de klimaatrisico's in de gemeente en daar zo nodig op te acteren. We maken binnen duurzaamheid onderscheid tussen drie hoofdthema's; energietransitie, warmtetransitie en klimaatadaptatie.

Energietransitie
Onder het thema energietransitie werken we langs de lijnen van de Lokale Energiestrategie (LES) en de bijbehorende uitvoeringsagenda aan energiebesparing en de energietransitie naar duurzame warmte en elektriciteit en hebben we aandacht voor netcongestieproblematiek. Op het gebied van energiebesparing blijven we inwoners, ondernemers en andere doelgroepen van informatie voorzien over de praktische stappen die zij kunnen zetten. Voor ondernemers bieden we energiescans aan en voor alle bewoners zijn de energiecoaches beschikbaar voor gratis bespaaradvies. Daarnaast richten we voor verschillende doelgroepen ondersteuning in, bijvoorbeeld in de vorm van het Lokaal Isolatieplan (LIP) waarbij bewoners met en zonder recht op energietoeslag profiteren van subsidies en/of collectieve inkoopacties voor isolatie. Om ondersteuning voor isolatie efficiënt in te kunnen zetten stellen we een soortenmanagementplan (SMP) op. Een omgevingsvergunning is noodzakelijk bij het nemen van sommige verduurzamingsmaatregelen maar ook bij andere werkzaamheden aan de schil van gebouwen, omdat deze maatregelen schade kunnen aanrichting aan bepaalde beschermde diersoorten, zoals vleermuizen, zwaluwen en huismussen. Een SMP zorgt voor een gemeentebrede omgevingsvergunning. Dit bespaart huiseigenaren geld en tijd.

Ook voor VvE’s stellen we een ondersteuningsaanbod op, dat nemen we op in het Lokaal Isolatieplan en waar relevant in het warmteprogramma. Het doel is om verschillende VvE’s in verschillende stadia te ondersteunen in de voorbereiding voor of het nemen van verduurzamende maatregelen. Voor ondernemers werken we samen met de de Provincie Zuid-Holland in het aanbieden van energiescans die inzicht geven in de mogelijkheden om te verduurzamen met daarbij aandacht voor terugverdientijden van maatregelen. We blijven ook in nauw contact samenwerken met woningcorporatie WYwonen, niet alleen op het gebied van verduurzamende maatregelen maar ook klimaatadaptatie.

Naast besparing zetten we de komende jaren ook in op het onderzoeken van de verschillende opties van duurzame opwek en opslag van energie. We kijken daarbij met name naar het stimuleren van opwek van zonne-energie op kleine en grote daken bij woningen en bedrijven. We onderzoeken daarbij hoe we de aanschaf van zonnepanelen en op termijn thuisbatterijen bij onze bewoners kunnen stimuleren via bijvoorbeeld een collectieve inkoopactie. Ook verkennen we de mogelijkheden voor zonne-energie langs infrastructuur. We houden hierbij aandacht voor de impact op het elektriciteitsnet en blijven in goed contact met de netbeheerder.

Warmtetransitie
We werken op verschillende niveaus aan de warmtetransitie. Op lokaal niveau zetten we de informatievoorziening van de afgelopen jaren voort. We stellen een warmteprogramma op waarbij we bewoners, ondernemers en andere doelgroepen en belanghebbenden informeren over en meenemen in de stappen die we de komende jaren zullen zetten in het kader van de warmtetransitie. In dit programma, dat eind 2026 vastgesteld moet zijn, geven we voor de komende 10 jaar aan met welke gebieden we willen starten om ze aardgasvrij te gaan maken. We doen daarvoor onderzoek naar de hele gemeente om te bekijken welke warmteopties er zijn, of die ook ruimtelijk inpasbaar zijn. Haalbaarheid en betaalbaarheid zijn grote speerpunten bij het opstellen van dit programma. Daarnaast blijven we als gemeente samenwerken met de bewoners van Poelgeest voor de inzet van een duurzamere bron voor het huidige warmtenet.

Op subregionaal niveau blijven we binnen het samenwerkingsverband Warmte Leidse Regio vooralsnog inzetten op de oprichting van een regionaal warmtebedrijf in 2027. Tot aan oprichting doorlopen we met de vijf andere gemeenten en twee publieke partijen de kwartiermakersfase waarin diverse onderdelen van het warmtebedrijf nader worden uitgewerkt. Voor tot oprichting kan worden overgegaan zullen alle gemeenten nog langs de raden voor investeringsbesluiten en mogelijk nog een wensen en bedenkingenronde. We blijven als gemeente samen met de gemeenten Leiden en Leiderdorp in gesprek over het Vattenfall warmtenet en het vaststellen van een kavel daarvoor. Ook blijven we geïnformeerd over de voortgang op het gebied van geothermie in de Duin- en Bollenstreek. We hebben nadrukkelijk aandacht voor een eerlijke verdeling van warmte voor onze inwoners en in de regio, en we houden daarbij vast aan de publieke waarden van betaalbaarheid, leveringszekerheid en duurzaamheid.

Binnen de regio Holland Rijnland blijven we aangehaakt en werken we mee aan de verschillende uitvoeringslijnen binnen het Energieprogramma op het gebied van opwek, besparing en warmte.

Klimaatadaptatie
We blijven ons ook de komende jaren inzetten op klimaatadaptatie om voor onze inwoners een gezonde en klimaatbestendige omgeving te realiseren. Wij doen dit in de lijn van de Klimaatadaptatiestrategie en het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA), onderdeel van het Nationale Deltaprogramma. Dit plan houdt in dat overheden ervoor zorgen dat schade door hittestress, wateroverlast, droogte en overstromingen zo min mogelijk toeneemt.

We geven de komende jaren uitvoering aan de integrale meerjarenonderhoudsplannen voor de openbare ruimte waarbinnen de in de Klimaatadaptatie gestelde doelen integraal worden meegenomen. Ook zetten we in op het bewustmaken van inwoners en andere doelgroepen van klimaatrisico's en stimuleren we hen bij te dragen aan een klimaatbestendige en biodiverse inrichting van de leefomgeving. Zo doen we elk jaar mee aan het nationaal kampioenschap Tegelwippen, en delen we bonnen uit voor gratis plantjes aan inwoners die hun tegels uit de tuin verwijderen en willen vervangen door groen. Om deelname voor iedereen zo laagdrempelig mogelijk te maken, rijdt de tegeltaxi een aantal keer per jaar door Oegstgeest om gewipte tegels op te halen. Om inwoners nog beter en persoonlijker te kunnen ondersteunen hebben we tuinklimaatcoaches opgeleid. Zij zijn, net als de energiecoaches, voor alle bewoners gratis beschikbaar om ze te adviseren bij het vergroenen en klimaatadaptief inrichten van de tuin. Ook voor klimaatadaptatie en vergroening blijven we communiceren via de verschillende kanalen zoals de Oegstgeester Courant en de GaGoed website.