Groen en water

E. Bus

Beheer en onderhoud

Reiniging

H.J.T. Nieuwenhuis

Beheer en onderhoud

Dit programma gaat over de fysieke leefomgeving van Oegstgeest. We willen het groene karakter en de prettige leefomgeving beschermen, beheren en versterken. Onze groene ruimte is belangrijk. Hier moet iedereen van kunnen profiteren en genieten. De komende jaren werken we op veel plekken en terreinen om Oegstgeest op orde te krijgen voor de toekomst. Denk aan projecten die voortkomen uit grote maatschappelijke opgaven en die een groot effect kunnen hebben op de leefomgeving zoals de energietransitie, circulaire economie, klimaatadaptatie en mobiliteit. Deze opgaven zijn niet los van elkaar te zien. Ze vallen vaak samen in de schaarse ruimte in Oegstgeest. Dit vraagt om integrale visievorming, planvorming en uitvoering van de ruimtelijke (maatschappelijke) opgaven, werkzaamheden en initiatieven van derden. Want dit kan de gemeente Oegstgeest niet alleen. We werken veel samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland voor het onderhoud van onze waterwegen en waar mogelijk verbetering van de waterkwaliteit, maar we werken ook met Holland Rijnland en andere partners. Daarnaast hebben we hiervoor de hulp nodig van onze inwoners. Hun kennis, visie en inzet is onontbeerlijk om van Oegstgeest een toekomstbestendige gemeente te maken waarin de kwaliteit van de leefomgeving voorop staat. We gaan dus veelvuldig met inwoners in gesprek en betrekken hen bij onze besluitvorming en uitvoering.

Binnen dit beleidsthema werken we aan zorgvuldig onderhoud en beheer van groen en water conform onze beeldkwaliteitseisen en onderhoudsplannen. Onze focus ligt op versterken van de biodiversiteit, realiseren van wateropvangcapaciteit, structurele vervanging van bomen en sierbeplanting, behoud van bestaand groen en verder vergroenen van de openbare ruimte om hittestress te verminderen. Dit doen we zoveel mogelijk wijkgericht en we betrekken buurten bij het groenonderhoud. Gebieden waar de klimaatstresstest risico’s aangeeft op hittestress, wateroverlast en droogte krijgen hierbij voorrang. Ook spelen wij in op lokale initiatieven die duurzaamheid en biodiversiteit bevorderen. In de regio werken we in het programma Groen-Blauw Verbindt! samen om groen- en waterstructuren beter met elkaar te verbinden en te versterken.

1. We gaan actief met inwoners in gesprek over buurtinitiatieven of initiatieven voor zelfbeheer gericht op groen en biodiversiteit.

2. In samenspraak met onze inwoners brengen we de wijkplannen uit het beleid Groen & Water tot uitvoering.

3. We kiezen bij de renovatie van groenvakken en bij nieuwe aanleg voor (natuurlijke) beplantingsvormen die variëren in kleur, bloeitijd, vrucht, hoogte en openheid.

4. We breiden de watercapaciteit uit en versterken de biodiversiteit door waar mogelijk harde beschoeide oevers om te vormen naar natuurvriendelijke oevers.

5. We informeren inwoners over de gevolgen van klimaatverandering en ondersteunen hen bij het nemen van maatregelen met de ‘Subsidieregeling Klimaatadaptatie’. Deze regeling stimuleert het vasthouden van hemelwater door het aanbrengen van een groen dak, geveltuin, regenton, of ondergrondse hemelwateropvang. Daarnaast zetten we groencoaches in om inwoners te ondersteunen.

6. We passen het maaibeleid verder aan om daarmee de biodiversiteit te verhogen.

Groen

4.456

4.680

0

4.680

Totaal

5.127

5.316

0

5.316

Effectief en zorgvuldig gebruik van onze schaarse ruimte, uitgaande van het kwalitatief hoogwaardige groene dorpse karakter en de te beschermen waarden. Dat is onze doelstelling en die blijven we de komende jaren verstevigen. De Omgevingsvisie is een langetermijnvisie voor de fysieke leefomgeving. Hierin hebben we onze ambities vastgelegd voor de kwaliteit van de leefomgeving en de identiteit van Oegstgeest voor nu en in de toekomst. We werken een aantal van deze ambities verder uit in omgevingsprogramma's, waarin staat hoe we onze doelen willen bereiken. Om de grote maatschappelijke opgaven het hoofd te kunnen bieden, gaat er de komende jaren veel veranderen aan de inrichting van de leefomgeving. Onze inwoners weten als geen ander wat de (on)mogelijkheden zijn in hun directe omgeving. Daarom zullen wij, bijvoorbeeld via participatie, samen met onze inwoners zoeken naar de optimale combinatiemogelijkheden voor de beschikbare schaarse ruimte en grote maatschappelijke opgaven.

1. We werken de komende jaren verder aan de omzetting van alle gemeentelijke bestemmingsplannen naar één gemeentelijk omgevingsplan. Deze transitie vindt hoofdzakelijk conserverend plaats, waarbij de ambities uit de Omgevingsvisie waar mogelijk worden meegenomen. Het eerste wijzigingsbesluit is in juni 2026 ter inzage gelegd en wordt in het vierde kwartaal van 2026 ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Met dit wijzigingsbesluit is de eerste stap gezet naar één gemeentelijk omgevingsplan. In de komende jaren wordt de omzetting van de resterende bestemmingsplannen stapsgewijs voortgezet.

2. We stellen voorwaarden aan ontwikkelingen daar waar we een grondpositie hebben en/of een afwijking van het omgevingsplan nodig is. Op deze manier kunnen we de kernwaarden van Oegstgeest het beste behouden of versterken. Hierbij houden we vast aan de percentages in de Woonvisie (tot het nieuw op te stellen volkshuisvestingsprogramma is vastgesteld) voor het realiseren van woningen voor doelgroepen. De komende jaren gaan we vooral inzetten op betaalbare woningen. Meer hierover staat in de paragraaf Wonen.

Ruimtelijk beleid

1.293

1.344

0

1.344

Totaal

2.013

2.073

0

2.073

Binnen Oegstgeest werken we aan een schone openbare ruimte; we willen onze leefomgeving zo schoon mogelijk houden. We hebben als gemeente de verplichting zorg te dragen voor afvalinzameling en -verwijdering voor huishoudens. Door afvalscheiding en verminderen van (rest)afval leveren we een bijdrage aan Europees grondstoffenbeleid waarmee een circulaire economie wordt nagestreefd.
De opvolger van het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP) is het Circulair Materialenplan (CMP). Het CMP ondersteunt de transitie naar een circulaire economie. Naast goed afvalbeheer en verwerking van materialen in de afvalfase, schenkt het CMP aandacht aan de fasen voordat iets afval wordt. Voor de gemeente zijn hierbij grondstoffengebruik en afvalpreventie van belang waarbij materialen en producten zoveel mogelijk worden (her)gebruikt. Het CMP geeft gemeenten duidelijkheid over regels voor afvalpreventie, reparatie en hergebruik, gescheiden inzameling van huishoudelijk afval en hoogwaardige verwerking van afval.

Om gemeenten te ondersteunen bij het nastreven van deze doelen is het uitvoeringsprogramma “VANG - huishoudelijk afval” herijkt. De VANG-HHA Recycle doelstellingen leggen de focus op beter scheiden van restafval en het verbeteren van de kwaliteit van deelstromen. Het terugdringen van het restafval heeft ook vanuit Europa hoge prioriteit: in 2035 moet 65% van ons afval gerecycled worden. Dit is niet een taak van de gemeente alleen. We werken hieraan samen met de Leidse regio. Dit krijgt vorm in de vastgestelde Centrumregeling. Ook bewoners hebben een verantwoordelijkheid. We informeren, inspireren en motiveren hen om minder afval te genereren en meer te scheiden. Hiervoor zetten we de gemeentelijke website en diverse (social) mediakanalen in.

Met het in 2024 vastgestelde beleidsplan VANG 2024-2028 zetten we in op het behalen van de circulariteitsdoelstellingen en beheersing van de afvalkosten. De kosten voor afvalverwerking gaan stijgen door hogere belastingen vanuit het Rijk. Het is belangrijk om de kosten voor afval en reiniging beheersbaar en daarmee voor de bewoners betaalbaar te houden. Daartoe moet de totale hoeveelheid restafval omlaag. Om dat te bereiken voeren we een gematigde vorm van gedifferentieerde tarieven in.

1. We geven uitvoering aan het beleidsplan VANG en gaan het scheiden van de diverse afvalstromen optimaliseren. Onderdeel hiervan is het verbeteren van de inzameling van GFT+E.

2. We voeren een gematigde vorm van gedifferentieerde tarieven in waarbij de afvalstoffenheffing een vaste en een variabele component krijgt, gebaseerd op de hoeveelheid afval die wordt aangeboden. We treffen maatregelen om ervoor te zorgen dat gezinnen met luiers of mensen met medisch incontinentiemateriaal hierdoor niet onevenredig worden geraakt.

3. We informeren onze inwoners actief over afval, afvalinzameling en afvalvermindering.

4. We gaan in gesprek met de inwoners over gedragsverandering en bewustwording over hoe om te gaan met afval.

Reiniging

-1.125

4.310

-5.758

-1.448

Omgevingsdienst West Holland

De Omgevingsdienst West-Holland levert een bijdrage aan de beschreven doelen door advisering bij ruimtelijke projecten en ontwikkelingen op het gebied van milieu, bodem en flora en fauna. Daarbij denken ze mee aan hoe de schaarse ruimte effectief en zorgvuldig benut kan worden.

Beleidsthema Groen en water

Lasten

5.781

5.127

5.316

5.481

5.497

5.532

Baten

-8

-

-

-

-

-

Beleidsthema Reiniging

Lasten

3.579

3.933

4.310

4.560

4.672

4.654

Toelichting financiële afwijkingen

Lasten
De raming van de lasten op het beleidsthema Groen daalt in 2026 met € 654.000 (V) ten opzichte van 2025.
Dit komt door de eenmalige projectuitgaven voor groen en spelen in 2025.

De raming van de lasten op dit beleidsthema neemt in 2028 met € 165.000 (N) toe ten opzichte van 2027

• In 2027 wordt het terrein van Rijkswaterstaat langs de A44 omgevormd tot wandelgebied in Nieuw Rhijngeest Zuid en wordt het Boerhaaveplein verduurzaamd. Met de renovatie van riool en wegen krijgt de Boonstraat in 2027 ook nieuwe bomen en groen. De kapitaallasten Groen stijgen met € 151.000 (N). De afschrijvingslasten Boonstraat worden gefinancierd uit de Reserve afgesloten MJOP-A projecten.

• Wat betreft het vastgestelde beheerplan Spelen volgen vanaf 2027 de kapitaalslasten van € 14.000 (N) voor de investeringen uit 2027 en dat neemt ieder jaar toe naarmate de volgende speelplekken worden opgeknapt.

Lasten
De raming van de lasten op dit beleidsthema neemt in 2027 met € 60.000 (N) toe ten opzichte van 2026.

• Er is sprake van een hogere doorbelasting van personele capaciteit aan Ruimtelijk beleid € 207.000 (N) omdat er meer uren bij o.a. de centrumvisie worden begroot.

• Er is additioneel budget voor het opstellen van wijkplannen € 100.000 (N) .

• In 2027 vallen de incidentele, externe kosten voor de centrumvisie weg € 252.000 (V) vrij.

• Er is sprake van een vrijval van € 6.000 (V) van kapitaallasten software Omgevingswet.

• De overige verschillen bedragen per saldo € 11.000 (N)

Reiniging

Baten
De raming van de baten op dit beleidsthema neemt in 2027 met € 700.000 (V) toe ten opzichte van 2026

• Er is sprake van een hogere opbrengst Afvalstoffenheffing € 712.000 (V) door hogere tarieven (zie paragraaf lokale heffingen).

• Er is sprake van een lagere vrijval uit de voorziening van € 13.000 (N). Dit is de sluitpost op de kostendekkendheid berekening 2027.

• De overige verschillen bedragen per saldo € 1.000 (V).

Reserve Onderhoud Klinkenbergerplas

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-

-

-

-

-

-

Reserve afgesloten MJOP A-projecten P1

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

De financiële mutaties op de reserves lichten we toe in paragraaf 4.2.3 Reserves.